Prof. Dr. Tahsin Görgün

Tahsin Görgün (Kısa Özgeçmiş) 

 

1961 yılında Sivas’ta doğdu. Sivas İmam-Hatip Lisesini bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde lisans eğitimi yaptı (1984);

‘Elmalılı Hamdi Yazır’ın Görüşleri ve İlim Felsefesi’ başlıklı bir bitirme tezi hazırladı. 

1985 yılında Türkiye Diyanet Vakfı’nın burslu öğrencisi olarak Almanya’ya gitti; 

Berlin Freie Universitaet’de Sprache, Handlung und Norm (Dil, Davranış ve Hüküm) başlıklı tezi ile Fıkıh Usulü ve Felsefe doktorası yaptı.

1995 yılında Türkiye’ye dönerek İSAM’da araştırmacı olarak çalışmaya başladı.

2004 yılında doçent oldu. Almanya’da bulunduğu süre içinde orada yaşayan Türklerin dini, pedagojik ve toplumsal meseleleri ile ilmi olarak ilgilendi.

Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi’nde (İSAM), araştırmacı ve yönetim kurulu üyesi olarak çalışmalarını sürdürmekle birlikte, halen (2005 yılı Ekim ayı itibariyle) 

Almanya’da Frankfurt Goethe Universite’sinde misafir hoca olarak bulunmaktadır.  

Temel ilgi alanları, Fıkıh Usulü, Osmanlı dönemi ve Meverâünnehir ağırlıklı olmak üzere İslam Düşüncesi Tarihi; Felsefenin Dil, Bilgi, Ahlak, Tarih, Siyaset, Bilim, Toplum gibi muhtelif konuları yanında Kur’an araştırmaları; 

Osmanlı-Batı ilişkileri ve Osmanlı’nın Batı’ya tesiri; bu çerçevede Batı felsefesi tarihi; Alman İdealist Felsefesi ve Hermeneutik’tir.

Bunların yanında Avrupa Birliği sınırları içinde yaşayan müslümanların meseleleri ile Çağdaş Türk ve İslam Düşüncesi, hem mevzu olarak hem de iştirak alanı olarak ilgi alanının merkezinde bulunmaktadır. 

Arapça, Almanca, İngilizce ve Fransızca bilmektedir. 

 

Üzerinde çalıştığı projeler: İbn Haldun’un Toplum Metafiziği, Avrupa’nın Sosyo-Politik Oluşumunda Osmanlı Tesiri, İmam Şafii’nin Düşünce Sistemi ve 

İslam Düşüncesi İçindeki Yeri, Abdülaziz el-Buhari’de Anlam Kavramı, Osmanlı Medresesinde İlim ve Eğitim Anlayışının Felsefi Temelleri, Nizâm-ı Alem 

Kavramı; Kadı Abdülcebbar’ın Düşünce Sistemi; Hermeneutik ve Dil Felsefesi, İslam ve Batı Medeniyetlerinin Mukayesesi (bilgi, varlık, toplum ve siyaset 

anlayışları açısından) 

 

 

Çalışmaları: 

I- Makale ve Tebliğler: 

1. “H. Yazır'ın Bilgi Teorisi”, Elmalı'lı M. Hamdi Yazır, TDV yay., Ankara 1993, s. 210-220; 

2. “H. Yazır'ın Sosyal Felsefesine Giriş”, Elmalı'lı M. Hamdi Yazır, TDV yay., Ankara 1993, s. 306-316; 

3. “Türkiye'de Modern Skolastik Üzerine”, Türkiye Günlüğü, sayı 32, Şubat 1995, s. 130-139 

4. “Dil, Kavrayış ve Davranış: Kur’an’ın Vahyedilmesi ve İslam Toplumunun Ortaya Çıkışı Arasındaki Alakanın Tahline Mukaddime”, III. Kur'an 

Haftası Kur'an Sempozyumu, Ankara 1997, s. 137-155 

5. “Kur'an Kıssa'larının Neliği (mahiyeti) Üzerine”, Kur'an Kıssalarının Anlam ve Değeri, IV. Kur'an Haftası Kur'an Sempozyumu, Ankara 1998, ss. 19-40 

6. “İmam Şafii'nin Fıkıh Usulü Düşüncesindeki Yeri”, İslam Düşüncesi Sempozyumu'nda sunulan tebliğ. (Henüz yayımlanmadı) 

7. “Kur'an ve Tarih”, Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları I (Ed. Bedreddin Çetiner), İSAV-Ensar Neşriyat: İstanbul 2001, s. 127-139 

8. “Türkiye'de İslam Düşüncesi'nin Geleceği ve İslami Düşünce Geleneği”, İslam, Gelenek ve Yenileşme, İSAM yay., Istanbul 1996, s. 141-171 

9. “Bir Problem Olarak Modernite”, İslam ve Modernleşme, İSAM yay., Istanbul 1997, s. 25-38 

10. “İbn Rüşd'de Varlık ve Bilgi”, (1998) İbn Rüşd Sempozyumu'nda sunulan tebliğ (henüz yayınlanmadı). 

11. “Avrupa'nın Sosyo-politik Oluşumunda Bir Faktör Olarak Osmanlı Devleti”, Osmanlı, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 1999, c. VII, s. 134-145 

(İngilizce tercümesi: “The Ottoman State As A Factor In The Socio-Political Formation of Europe”, The Gereat Ottoman-turkish Civilisation III) 

12. “Dinin Yeniden Yorumlanması Meselesi Üzerine”, Köprü, Kış/2001, s. 18-34 (yeni bir neşri: Kur’ân-ı Kerîm, Tarihselcilik, ve Hermenötik, Işık Yay: İzmir 2003], içinde s. 183-217) 

13. “Osmanlı'da Nizam-ı Alem Fikri ve Kaynakları Üzerine Bazı Notlar”, İslami Araştırmalar, XIII, sayı 2, 2000, s. 180-188 

14. “Kur’ân ve Fıkıh”, Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları II (Ed. Bedreddin Çetiner), İSAV-Ensar Neşriyat: İstanbul 2001, s. 107-119 

15. 'Global Bir Perspektiften İslam ve Modernleşme', Modernleşme, İslam Dünyası ve Türkiye, İstanbul 2001, s. 75-89; 

16. “Klasik bir İslam düşünürünü nasıl anlamalı?”, Dergâh XII, sayı 133, Mart 2001, s. 12-14, 19-20 

17. “Müslümanların Bügünkü Meseleleri”, Türk Yurdu, İslamın Bugünkü Meseleleri Özel sayısı, Nisan-Mayıs 1997, XVII, sayı 116-117, s. 213-215;  

18. “İnşa-Haber (performative-Constative) Ayrımı ve Kur’anın Anlaşılması –Sözeylem Teorisinin Tarihi Üzerine-“  Kur’an ve Dil, Dilbilim ve Hermenötik Sempozyumu, 17-18 Mayıs 2001, Van 2002, s. 443-460 

19. “Hüsün-Kubuh Meselesi, Kadı Abdülcebbar’ın Yaklaşım Şeklinin Tahlili bir Tasviri veya İslam Toplumunun Varlığını Yeniden Üretmenin Makul Yolları Üzerine Bir Araştırma”, İslam Araştırmaları Dergisi, sayı 5 (2001), 59- 

108; 

20. “İslam Kültür Birliği ve Sünnet”, İslâm’ın Anlaşılmasında Sünnetin Yeri ve Değeri, Kutludoğum Sempozyumu 2001, TDV Yayınları: Ankara 2003, s. 35- 47. 

21. “Tarihsellik ve Tarihselcilik Hakkında Birkaç Not”, Yeni Ümit, Yıl 15, sayı 58, Ekim-Kasım-Aralık 2002, s. 45-53; (ayrıca biraz geniş bir neşri,  [Kur’ân-ı Kerîm, Tarihselcilik, ve Hermenötik, Işık Yay: İzmir 2003], içinde s. 

107-150) 

22. “Klasik Anlama Yöntemlerinin (Tefsir ve Fıkıh Usûlü) İmkan ve Sınırları”, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından tertip edilen “Kur’an ve Hadislerin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Yöntem Meselesi” konulu ihtisas toplantısında 

sunulan tebliğ; (yayım aşamasında)  

23. “Gelecek Dünya Düzeni ve İslam Dünyası: Ontolojik bir Tahlil”, XXI. Yüzyılda İslam Dünyası ve Türkiye, İstanbul 2003, s. 97-115;  

24. “Yeni anlama ve yorumlama yöntemlerinin ve Fıkıh Usûlü’ne göre konumu”, İSAV’ın tertip ettiği “Dini İlimlerde Yöntem” konulu sempozyuma sunulan tebliğ (İstanbul, 21-22 Aralık 2003); 

25. “İmam Ebû Hanife’nin Fıkıh Tanımı Üzerine”, KURAV (Kuran Araştırmaları Vakfı- Bursa) tarafından tertip edilen İmâm-ı Azam Ebû Hanife sempozyumuna sunulan tebliğ (16-19 Ekim 2003 Mudanya); 

26. “Cuma Mektupları Üzerine”, Kitap Haber, 17 (Haziran-Temmuz 2003), s. 46-47; 

27. “Bir varoluş kategorisi olarak malayaniyi terk: Rivâyetlerin Müslümanın Voruluşunu Tayin etmesinin bir örneği olarak ‘mâlâyânî’yi terk’ hadisi” (Bursa’da tertip edilen hadislerin anlaşılması ve yorumlanması ile ilgili 

sempozyuma sunulan tebliğ) 

28. “Bilgi Kaynağı Olarak Sadık Haber”, Diyanet Aylık Dergi, Nisan 2003, s. 6-9;  

29. “Osmanlı Düşüncesi Nasıl Anlaşılabilir? –Osmanlı Düşüncesinin Araştırılmasında Karşılaşılan Bazı Zorluklar Üzerine-“, Türklük Araştırmaları Dergisi, 13-14 (2003), s. 29-46;  

30. “İlim tasnifi konusunda bir Soruşturma”, İslâmiyat, VI/4 (2003), s. 200- 208;  

31. “Kur’an Üzerine Söyleşi”, Diyanet Aylık Dergi, Ekim 2004, s. 36-38; 

32. “Dilbilimi, Dil Felsefesi ve Belâgat Üzerine”, Edebiyat İlmi ve Problemleri Sempozyumu, 23-25 Eylül 2003, Ankara 2005, s. 54-62;  

33. “İslam Dünyasında Batı İmajı”, Kutlu Doğum Haftası İlmi toplantısına sunulan tebliğ (2005) 

34. “Batı Medeniyeti İçinde İslami İlimler Mümkün Müdür”, İSAM Sempozyumuna sunulan tebliğ (2005); 

35. “S. H. Bolay’ın Entelektüel Biyografisi İle İlgili Bazı Notlar”, Prof. Dr. Süleyman Hayri Bolay Armağan Kitabı, Gazi Kitabevi: Ankara 2005, s. 79-84; 

36. “İslam Tefekkür Geleneği ve Önemi”, Bilimname VI (2004/3), s. 87- 115; 

37. “Nübüvvet”, DİB tarafından hazırlanan İslama Giriş Kitabı için yazılmış bölüm. 

38. “Kur’ân”, DİB tarafından hazırlanan İslama Giriş Kitabı için yazılmış bölüm; 

39. “Tarih ve Toplum araştırmalarında bir yöntem kaynağı olarak Klasik Metafizik: Razi ve İbn Haldun”, Islam Arastirmalari Dergisi, yayınlanma aşamasında; 

40. “Über Opfer und Opferfest aus islamischer Sicht”, Kurze Rede anlässlich des Feiern des Opferfestes in Frankfurt (10 Januar 2006); 

 

 

II. Doktora Tezi-Kitap 

1. Sprache, Handlung und Norm (Dil, Davranış ve Hüküm), İSAM yay. İstanbul 1998 

2. İbn Haldun'un Toplum Metafiziği, (yayıma hazırlanmakta olan bir kitap çalışması); 

3. Anlam Ve Yorum : Dînî Metinlerin Anlaşılması ve Yorumlanması, İstanbul: Gelenek yayınları 2003 

4. İlahi Sözün Gücü: Varlık ve Bilgi Kaynağı Olarak Kur’ân, İstanbul: Gelenek Yayınları 2003; 

5. İslam ve Batı Medeniyeti’nde Bilgi Anlayışları: Teftazânî ve Russel’in yaklaşımları üzerinden bir mukayese,; (yayıma hazırlanma aşamasında); 

6. Hamdi Yazır’ın Görüşleri ve İlim Felsefesi, Ankara 1984 (yayınlanmamış Lisans Tezi) 

III. Üzerinde Çalışılan Kitaplar: 

1. Abdülaziz el-Buhârî’de Anlam Kavramı 

2. Osmanlı Medresesinde İlim ve Eğitim Anlayışının Felsefi Temelleri 

3. İmam Şâfii’nin Düşüncesi ve İslam Düşüncesi İçindeki Yeri 

4. Osmanlı Toplumsal ve Siyasi Düzeninin Modern Avrupa’nın 

Oluşumundaki Etkisi 

5. Kadı Abdülcebbar’ın Düşünce Sistemi 

6. Günümüz Türk Düşüncesi: Tarihi Gelişimi ve Meseleleri 

7. Fıkıh Usûlü ve Hermeneutik 

8. Tarihsellik ve Tarihselcilik 

9. Dilbilimi, Dil Felsefesi ve Belâgat 

 

IV. DİA Maddeleri (seçme) 

1. Goldziher, İgnaz, (Metodu) 

2. Hasan-ı Basri (Düşüncesi, Fıkıh) 

3. İbn Habib 

4. Adududdin el-İci 

5. İbn Haldun (Düşüncesi) 

6. İbnü’l-Ezrak 

7. İnşa (Dilbilimi, Fıkıh) 

8. Kadı Abdülcebbar (fıkıh) 

9. Lafız (Fıkıh Usûlü ve Mantık) 

10. Mahiyet 

11. Medeniyet 

12. Molla Fenari (Düşüncesi) 

 

 

V. Felsefe Ansiklopedisi Maddeleri: 

1. Batıcılık 

2. Bağlamcılık 

*Kaynak: http://www.evtheol.uni-frankfurt.de/download/goerguen_tk.pdf