Prof. Dr. Mahmut Kaya

1945’te Tokat’ın Artova ilçesine bağlı Kunduzağlı köyünde doğdu.

Köyde ilkokul bulunmadığından, 1951-1955 yılları arasında Yeşilyurt (Musaköy) kasabı imamı Fevzi İşler (Pamuk Hoca) Hocaefendi’den Kur’ân-ı Kerîm ve temel dinî eğitimini aldı.

1955’te İstanbul’a gelerek eski müderrislerden geleneksel İslamî ilimleri tahsil etti; aynı zamanda Fatih ve Şehzadebaşı camilerinde bu ilimleri uzun yıllar okuttu.

1961’de Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açtığı vaizlik imtihanını kazandı ve 1963’ten itibaren on dört yıl boyunca Fatih ilçesinde bulunan Tûtî Abdüllatif Mescidi’nde imam-hatiplik görevini sürdürdü; bu süreçte ortaöğrenimini dışarıdan tamamladı.

1968’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap-Fars Dilleri ve Edebiyatları Bölümü’nde başladığı yüksek öğrenimini, aynı fakültenin Türkoloji Bölümü’nden de sertifika alarak 1972’de tamamladı.

1973-1974 eğitim-öğretim yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nde yeni açılmış olan Türk-İslam Felsefesi Kürsüsü’nde doktoraya başladı ve 1977’de aynı kürsüde asistan oldu.

1979’da İslâm Kaynakları Işığında Aristoteles ve Felsefesi adlı teziyle doktor unvanı aldı.

1983’te yardımcı doçent,

1986’da doçent,

1992’de profesör oldu.

1986-2012 yılları arasında Edebiyat Fakültesi bünyesinde 1953’te kurulmuş olan İslam Araştırmaları Merkezi müdürlüğünü yürüttü.

1990-2012 yılları arasında ise Felsefe Bölümü Türk-İslam Düşünce Tarihi Anabilim Dalı başkanlığını yaptı.

 Ayrıca Türkiye Diyanet Vakfı bünyesinde hazırlanan İslâm Ansiklopedisi’nde 1985’ten 2015’e kadar ilimler tarihi, İslam düşüncesi ve ahlak alanlarında ilim kurulu üyesi olarak görev yaptı ve bu alanlarda yüze yakın madde kaleme aldı.

Millî ve milletlerarası sempozyumlarda sunduğu tebliğler ve yazdığı makaleler dışında İslam felsefesinin temel klasiklerini ve İslam edebiyatının (Arapça, Farsça, Osmanlı Türkçesi, Kürtçe ve Urduca’dan)  seçkin örneklerini manzum olarak Türkçeye kazandırdı. Ayrıca elli sekiz sûre ile yaygın bir şekilde okunan Kur’an âyetlerini manzum olarak Kur’ân’dan Esintiler adıyla yayımladı.