Prof. Dr. İsmail Kara

 

İsmail Kara 1955 yılında Güneyce/Rize'de doğdu. Güneyce İlkokulu’ndan mezun oldu (1960), Güneyce Fahri Kur’an Kursu’nda hafızlığını tamamladı (1967). İstanbul İmam Hatip Okulu'nu (1973), İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü'nü (1977) ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih bölümünü (1986) bitirdi. Uzun yıllar Dergâh Yayınları'nda editörlük ve yayın yöneticiliği, St. Pulcherie Fransız Kız Ortaokulu'nda din dersi öğretmenliği (1980-1995) yaptı.

"İslâmcılara Göre Meşrutiyet İdaresi 1908-1914" başlıklı teziyle siyaset bilimi doktoru, ardından 2000'de doçent, 2006'da İslâm Felsefesi profesörü oldu. 1995 yılından itibaren çalıştığı Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden 2015’te emekli oldu.

İhtisas sahası; Çağdaş Türk Düşüncesi, Çağdaş İslâm Düşüncesi, Türkiye'de ve İslâm Dünyasında dinî hareketler, din-siyaset ilişkileridir.

Bazı çalışmaları:

Türkiye’de İslâmcılık Düşüncesi-Metinler/Kişiler (3 C.: 1, 1986; 2, 1987, 3, 1994), İslâmcıların Siyasi Görüşleri (1994), Şeyhefendinin Rüyasındaki Türkiye (Denemeler, 1998), Amel Defteri (Denemeler, 1998), Biraz Yakın Tarih Biraz Uzak Hurafe (Denemeler, 1998), Kutuz Hoca’nın Hatıraları-Cumhuriyet Devrinde Bir Köy Hocası (2000), Bir Felsefe Dili Kurmak-Modern Felsefe ve Bilim Terimlerinin Türkiye’ye Girişi (2001), Güneyce-Rize Sözlüğü-Bir Doğu Karadeniz Köyünün Hafızası ve Nâtıkası (2001), İslâm Siyasî Düşüncesinde Değişme ve Süreklilik-Hilafet Risâleleri (6 C. 2002-2014, 2 cildi daha çıkacak), Din ile Modernleşme Arasında Çağdaş Türk Düşüncesinin Meseleleri (2003), Sözü Dilde Hayali Gözde (Portreler, 2005), Aramakla Bulunmaz (Denemeler, 2006), Hanya/Girit Mevlevihanesi-Şeyh Ailesi Müştemilatı Vakfiyesi Mübadelesi (2006), Cumhuriyet Türkiyesi’nde Bir Mesele Olarak İslâm (2 C.; 1,2008; 2, 2016), İlim Bilmez Tarih Hatırlamaz-Şerh ve Haşiye Meselesine Dair Birkaç Not (2011), Nurettin Topçu-Hayatı ve Bibliyografyası (2013), Müslüman İstanbul’a Mahsus Bir Gelenek: Mahya (2016), Müslüman Kalarak Avrupalı Olmak-Çağdaş Türk Düşüncesinde Din Siyaset Tarih Medeniyet (2017).

Bunların dışında yayına hazırladığı, editörlüğünü yaptığı birçok eser vardır.

 

 

İsmail KARA

1955 yılında Güneyce/Rize’de doğdu. İlk okulu köyünde okuduktan sonra yörede Kutuz Hoca lakabıyla bilinen babasının yanında hafızlık yaptı. 1973’te İstanbul İmam-Hatip Okulu’nu ve fark derslerini vererek Rize Lisesi’ni bitirdi. 1977’de İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü’nden, 1986’da İÜ Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nden mezun oldu. Yüksek İslâm Enstitüsü’nünde eğitim gördükten sonra Dergâh Yayınları’nda çalışmaya başladı, bu müessese içinde Fikir ve Sanatta Hareket dergisi, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, İslamî Bilgiler Ansiklopedisi ve Dergâh dergisinin yayın heyetinde yer aldı, editörlük ve Yayın Müdürlüğü yaptı. 1980-1995 yılları arasında özel Sainte Pulcherie Fransız Kız Ortaokulu’nda sözleşmeli Din Dersi öğretmeni olarak çalıştı. Yüksek Lisans eğitimini İÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde, siyaset bilimi dalında 1987 yılında tamamladı. Aynı Enstitüde, yine siyaset bilimi dalında hazırladığı “İslâmcılara Göre Meşrutiyet İdaresi (1908-1914)” adlı doktora tezini 1993 yılında bitirdi. 1995 yılında Marmara  Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne öğretim görevlisi olarak atandı. 2000 yılında Türk-İslâm Düşüncesi Tarihi doçenti, 2006 yılında İslâm Felsefesi profesörü oldu. Çalışma alanı çağdaş Türk düşüncesi ve çağdaş İslâm düşüncesidir. Osmanlı-Türk düşünce tarihi, din-modernleşme ve din-siyaset ilişkileri üzerindeki araştırmaları Hareket, Dergâh, Tarih ve Toplum, Toplum ve Bilim, İslam Araştırmaları Dergisi, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Kutadgubilig, İslamiyat, Toplumsal Tarih, Türklük Araştırmaları Dergisi, Diyanet İlmî Dergi, Derin Tarih, gibi dergilerde yayınlandı.

 

Eserleri

1. Araştırmalar

-Türkiye’de İslâmcılık Düşüncesi-Metinler/Kişiler, 3 C.: I, 1986; II, 1987, İstanbul, Risale Yay.; III, 1994, İstanbul, Pınar Yay. I ve II. ciltleri genişletilmiş 5. bs. İstanbul, Dergâh Yay. 2014.

-İslâmcıların Siyasî Görüşleri, İstanbul, İz Yay. 1994. Gözden geçirilmiş ve ilaveli 2. bs. İslâmcıların Siyasî Görüşleri I-Hilafet ve Meşrutiyet adıyla İstanbul, Dergâh Yay. 2001.

-Bir Felsefe Dili Kurmak-Modern Felsefe ve Bilim Terimlerinin Türkiye’ye Girişi, İstanbul, Dergâh Yay., 2001.

-Güneyce-Rize Sözlüğü-Bir Doğu Karadeniz Köyünün Hafızası ve Nâtıkası, İstanbul, Dergâh Yay., 2001; Genişletilmiş ve fotoğraflı 2. bs. İstanbul, Dergah Yay., 2014.

-Din ile Modernleşme Arasında Çağdaş Türk Düşüncesinin Meseleleri, İstanbul, Dergâh Yay., 2003.

-Gümüşhanevî Halifelerinden Şeyh Osman Niyazi Efendi ve Güneyce Rize’deki Tekkesi, İstanbul, Dergâh Yay., 2004.

-İlk Rize Müftüsü Mehmet Hulusi Efendi-Rize Hadisesi-Hac Hatıraları, İstanbul, Dergâh Yay., 2005.

-Hanya / Girit Mevlevihanesi-Şeyh Ailesi Müştemilatı Vakfiyesi Mübadelesi, İstanbul, Dergâh Yay., 2006.

-Cumhuriyet Türkiyesi’nde Bir Mesele Olarak İslâm I, İstanbul, Dergâh Yay. 2008

-Rize Müftülerinden Yusuf Karali Hoca, İstanbul, Dergah Yay. 2009

-İlim Bilmez Tarih Hatırlamaz-Şerh ve Haşiye Meselesine Dair Birkaç Not, İstanbul, Dergâh Yay. 2011

-Nurettin Topçu-Hayatı ve Bibliyografyası, İstanbul, Dergah Yay. 2013

 

2. Denemeler

-Şeyhefendinin Rüyasındaki Türkiye, İstanbul, Kitabevi Yay. 1998; Gözden geçirilmiş ve ilaveli 3. bs. İstanbul, Dergâh Yay., 2002.

-Amel Defteri, İstanbul, Kitabevi Yay. 1998; gözden geçirilmiş ve ilaveli 2. bs., İstanbul, Dergâh Yay., 2015.

-Biraz Yakın Tarih Biraz Uzak Hurafe, İstanbul, Kitabevi Yay. 1998.

-Aramakla Bulunmaz, İstanbul, Dergâh Yay. 2006

 

3. Hatıralar

-Kutuz Hoca’nın Hatıraları - Cumhuriyet Devrinde Bir Köy Hocası, İstanbul, Dergâh Yay. 2000. Genişletilmiş 4. bs., İstanbul, Dergâh Yay. 2015.

-Sözü Dilde Hayali Gözde, hatıralar-portreler, İstanbul, Dergâh Yay., 2005.

 

4. Yayına Hazırlama

-Hüseyin Kâzım Kadri, Ziya Gökalp’in Tenkidi, İstanbul, Dergâh Yay. 1989. (aslı yazma).

-Anonim, Mızraklı İlmihal, İstanbul, Çıdam Yay. 1989. Gözden geçirilmiş ve Arap harfli baskısı eklenmiş 5. bs. İstanbul, Dergâh Yay., 2001.

-Hüseyin Kâzım Kadri, Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Hatıralarım, İstanbul, İletişim Yay. 1991. (aslı yazma); gözden geçirilmiş 2. bs. İstanbul, Dergâh Yay., 2000.

-Süheyl Ünver, İstanbul Risâleleri, 5 C., İstanbul, Büyükşehir Belediyesi Yay., 1995-1996.

-A. Süheyl Ünver’in İstanbul’u (suluboya ve karakalem resimler), (Salih Pulcu ile beraber), İstanbul, Büyükşehir Belediyesi Yay., 1996.

-Süheyl Ünver, Fatih’in Defteri, (Salih Pulcu ile beraber), İstanbul, Büyükşehir Belediyesi Yay., 1995-1996.

-Nurettin Topçu Külliyatı, (Ezel Erverdi ile birlikte), İstanbul, Dergâh Yay. 1997-2005, 21 kitap.

-İslâm Siyasî Düşencesinde Değişme ve Süreklilik-Hilafet Risâleleri, C. 1 ve 2, II. Abdülhamit Devri, İstanbul, Klasik Yay., 2002; C. 3 ve 4, II. Meşrutiyet Devri, 2003 ve 2004; C. 5 ve C. 6, Cumhuriyet Devri, 2005, 2014 (8 ciltte tamalnacak).

-Namık Kemal, Osmanlı Modernleşmesinin Meseleleri-Bütün Makaleleri 1 (Nergiz Yılmaz Aydoğdu ile birlikte), İstanbul, Dergâh Yay., 2005.

-Bir Eğitim Tasavvuru Olarak Mahalle/Sıbyan Mektepleri: Hatıralar-Yorumla-Tetkikler, (Ali Birinci ile beraber), İstanbul, Dergah Yay., 2005

-Ezel Erverdi Kitabı: Bir Yayın Dünyası-Bir Fikir Mücadelesi, İstanbul, Dergah Yay., 2006

-Asaf Hâlet Çelebi’nin Defter-i Meşâhir’i, (E. Nedret İşli ve Yusuf Çağlar’la birlikte), İstanbul, Zaman Yay., 2006.

-Hüseyin Vassaf, Bir Eski Zaman Efendisi İbnülemin Mahmut Kemal İnal, (Fatih Şeker’le birlikte), İstanbul, Dergah Yay. 2009

-Nurettin Topçu, Ankara, Kültür Bakanlığı Yay. 2009

-Bir İnsan Bir Devir: İbnülemin Mahmut Kemal’in Hutût-ı Meşahir Defteri, (Şemsettin Şeker’le birlikte), İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yay. 2010

-Sessiz Yaşadım - Matbuatta Mehmet Âkif 1936-1940, (Fulya İbanoğlu ile birlikte), İstanbul, Zeytinburnu Belediyesi Yay., 2011

-Elemim Bir Yüreğin Kârı Değil-Mehmet Âkif Albümü, (Fulya İbanoğlu ile birlikte), İstanbul, Timaş Yay. 2013

-Türkiye’de İslamcılık Düşüncesi ve Hareketi, (Asım Öz’le birlikte), İstanbul, Zeytinburnu Belediyesi Yay., 2013

Ahmet Salahaddin Bey, Kâbe Yollarında-Surre Alayı Hatıraları, (Yusuf Çağlar’la birlikte), İstanbul, Dergâh Yay., 2015.

-Necip Fazıl Kitabı, (Asım Öz ve Aykut Ertuğrul’la birlikte), İstanbul, Zeytinburnu Belediyesi Yay., 2015

-İsyan Ahlâkı- Notlu Nurettin Topçu Tercümesi ve Eski Harfli Orijinali, (M. Fatih Birgal ve Rıdvan Özdinç’le birlikte), İstanbul, Dergâh Yay., 2015.